Organizacja pogrzebu wiąże się z wydatkami, które rodzina często musi ponieść w krótkim czasie. Zakup trumny lub urny, transport osoby zmarłej, przygotowanie ceremonii i opłaty cmentarne mogą stanowić znaczne obciążenie finansowe. Część tych kosztów pomaga pokryć zasiłek pogrzebowy. Prawo do świadczenia zależy jednak od sytuacji osoby zmarłej oraz tego, kto zapłacił za pochówek. Jakie zasady obowiązują w 2026 roku?
Najważniejsze informacje:
- Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł.
- Członek rodziny, który pokrył koszty pogrzebu, ma prawo do pełnej kwoty świadczenia, niezależnie od wysokości poniesionych wydatków.
- Osoby spoza rodziny oraz uprawnione instytucje mogą otrzymać zwrot udokumentowanych kosztów pogrzebu, maksymalnie do 7000 zł.
- Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć zasadniczo w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Świadczenie wypłaca ZUS, KRUS lub inny właściwy organ emerytalno-rentowy.
Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 roku?
Zasiłek pogrzebowy w 2026 roku wynosi 7000 zł. Nowa wysokość świadczenia obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku. Wcześniej przez wiele lat zasiłek wynosił 4000 zł.
O wysokości świadczenia decyduje data śmierci, a nie dzień pogrzebu czy złożenia wniosku.
Oznacza to, że:
- po osobie zmarłej do 31 grudnia 2025 roku obowiązuje wcześniejsza kwota 4000 zł;
- po osobie zmarłej od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje kwota 7000 zł.
Przepisy przewidują również możliwość waloryzacji zasiłku od 1 marca, jeżeli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5%. W 2026 roku kwota świadczenia pozostaje na poziomie 7000 zł.
Zasiłek nie musi pokrywać całego kosztu pogrzebu. Jeżeli wydatki przekroczą wysokość świadczenia, pozostałą część pokrywa osoba organizująca pochówek lub inne osoby uczestniczące w finansowaniu ceremonii.
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy?
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która poniosła koszty pochówku, pod warunkiem że istnieje odpowiednia podstawa do przyznania świadczenia. Nie trzeba być najbliższym krewnym zmarłego, aby ubiegać się o wypłatę pieniędzy.
O świadczenie mogą wystąpić:
- członkowie rodziny zmarłego;
- osoby niespokrewnione, które zapłaciły za pogrzeb;
- pracodawca osoby zmarłej;
- dom pomocy społecznej;
- gmina lub powiat;
- osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego.
Samo zorganizowanie ceremonii nie wystarczy. Wnioskodawca powinien wykazać, że faktycznie poniósł koszty pogrzebu.
Kogo przepisy uznają za członka rodziny?
Do członków rodziny uprawnionych do pełnej kwoty zasiłku należą m.in. małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, dziadkowie i wnuki. Przepisy obejmują również określone relacje rodzinne wynikające z przysposobienia, wychowania i opieki prawnej.
Pełny katalog uwzględnia:
- małżonka, również pozostającego w separacji;
- rodziców, ojczyma, macochę i rodziców adopcyjnych;
- dzieci własne, przysposobione oraz dzieci drugiego małżonka;
- dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej;
- inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności;
- rodzeństwo, dziadków i wnuki;
- osoby, nad którymi zmarły sprawował opiekę prawną.
Członek rodziny, który sam pokrył koszty pogrzebu, otrzymuje pełne 7000 zł, nawet jeśli rachunki opiewają na niższą sumę.
Po śmierci jakiej osoby można otrzymać świadczenie?
Zasiłek pogrzebowy przysługuje przede wszystkim po śmierci osoby ubezpieczonej w ZUS, emeryta, rencisty lub uprawnionego członka ich rodziny. Przepisy przewidują również inne sytuacje.
Świadczenie może przysługiwać między innymi po osobie, która:
- podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym;
- pobierała emeryturę, rentę lub rentę socjalną;
- spełniała warunki do uzyskania emerytury lub renty, choć nie miała jeszcze przyznanego świadczenia;
- pobierała określone świadczenia przedemerytalne;
- zmarła podczas pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu ubezpieczenia.
Prawo do zasiłku może także wynikać z ubezpieczenia uprawnionego członka rodziny. Dlatego brak zatrudnienia osoby zmarłej nie oznacza automatycznie, że świadczenie nie przysługuje.
Czy osoba spoza rodziny może otrzymać 7000 zł zasiłku?
Osoba spoza rodziny może otrzymać zasiłek pogrzebowy do wysokości faktycznie poniesionych kosztów, jednak nie więcej niż 7000 zł. Inaczej niż członek rodziny nie otrzymuje automatycznie pełnej kwoty.
Przykładowo, jeżeli znajomy zmarłego samodzielnie opłacił pogrzeb za 4500 zł, może otrzymać 4500 zł świadczenia. Gdy udokumentowane koszty wyniosą 8500 zł, maksymalna wypłata wyniesie 7000 zł.
Ta sama zasada dotyczy instytucji finansujących pochówek, w tym gmin i domów pomocy społecznej.
Jak dzieli się zasiłek, gdy pogrzeb opłaca kilka osób?
Jeżeli koszty pogrzebu poniosło kilka osób lub podmiotów, organ wypłacający dzieli zasiłek proporcjonalnie do ich udziału w wydatkach. Łączna wypłata nie może przekroczyć obowiązującej kwoty świadczenia.
Przykład: dwie osoby opłaciły pogrzeb za 9000 zł. Pierwsza pokryła 60% wydatków, a druga 40%. Przy zasiłku wynoszącym 7000 zł podział wygląda następująco:
- pierwsza osoba otrzyma 4200 zł;
- druga osoba otrzyma 2800 zł.
Każdy wnioskodawca powinien przedstawić dokumenty potwierdzające własne wydatki. Z tego powodu już podczas organizacji pochówku dobrze ustalić, kto opłaca poszczególne usługi i na kogo mają zostać wystawione rachunki.
Jakie wydatki zalicza się do kosztów pogrzebu?
Do kosztów pogrzebu zalicza się wydatki bezpośrednio związane z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia ceremonii. ZUS uwzględnia m.in. koszty usług pogrzebowych, transportu zmarłego, trumny, urny oraz opłat związanych z pochowaniem ciała lub prochów.
Nie każdy wydatek poniesiony przy okazji pogrzebu stanowi koszt pochówku w rozumieniu przepisów o zasiłku. ZUS nie zalicza do takich kosztów np. zakupu nagrobka, organizacji stypy czy zakupu kwiatów.
Rozróżnienie ma szczególne znaczenie wtedy, gdy świadczenie przysługuje osobie spoza rodziny albo gdy koszty dzieli kilku wnioskodawców. W takich sytuacjach wysokość uznanych wydatków wpływa bezpośrednio na kwotę wypłaty.
Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy?
Aby otrzymać zasiłek z ZUS, należy złożyć wniosek Z-12 wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty. Wniosek można przekazać osobiście, pocztą, elektronicznie przez eZUS lub za pośrednictwem zakładu pogrzebowego.
Podstawowe dokumenty obejmują:
- Wypełniony formularz Z-12.
- Rachunki i faktury potwierdzające poniesione koszty pogrzebu.
- Dane osoby zmarłej potrzebne do potwierdzenia zgonu.
- Dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, jeżeli są wymagane.
- Pełnomocnictwo, jeśli sprawę prowadzi upoważniona osoba.
ZUS może samodzielnie pobrać odpowiednie akty stanu cywilnego z rejestrów państwowych. Wnioskodawca powinien wówczas podać dane umożliwiające odnalezienie dokumentów.
Warto zachować oryginały rachunków i upewnić się, że dokumenty prawidłowo wskazują osobę ponoszącą wydatki. Brak wymaganych informacji może wydłużyć postępowanie.
Czy zasiłek pogrzebowy przysługuje również z KRUS?
Tak, zasiłek pogrzebowy przysługuje także w systemie ubezpieczenia społecznego rolników. Od 1 stycznia 2026 roku jego wysokość wynosi 7000 zł, a podstawowe zasady ustalania kwoty są zbliżone do zasad obowiązujących w ZUS.
Świadczenie może przysługiwać po śmierci ubezpieczonego rolnika, emeryta lub rencisty rolniczego oraz określonych członków ich rodzin.
W KRUS obowiązuje formularz SR-26. Wniosek można złożyć bezpośrednio w odpowiedniej jednostce KRUS, pocztą lub za pośrednictwem zakładu pogrzebowego.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko z jednego tytułu. Nie można zatem otrzymać dwóch świadczeń za ten sam pochówek wyłącznie dlatego, że zmarły miał uprawnienia w kilku systemach ubezpieczenia.
Ile czasu jest na złożenie wniosku i kiedy następuje wypłata?
Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. ZUS wypłaca świadczenie w ciągu 14 dni kalendarzowych od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do ustalenia prawa do wypłaty.
Przekroczenie rocznego terminu zasadniczo powoduje utratę prawa do zasiłku.
Przepisy przewidują wyjątek, gdy wcześniejsze złożenie dokumentów uniemożliwiło późniejsze odnalezienie ciała, identyfikacja osoby zmarłej lub inna przyczyna całkowicie niezależna od wnioskodawcy. Wówczas termin wynosi 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Takie okoliczności trzeba odpowiednio udokumentować.
Termin 14 dni na wypłatę nie zawsze biegnie od daty złożenia formularza. Jeżeli ZUS musi uzupełnić informacje lub wyjaśnić wątpliwości, czas liczy się od wyjaśnienia ostatniej niezbędnej okoliczności.
Czy zakład pogrzebowy może pomóc w uzyskaniu zasiłku?
Tak, zakład pogrzebowy może pośredniczyć w przekazaniu wniosku i dokumentów do ZUS. Od 2026 roku przepisy wyraźnie regulują taką możliwość.
Osoba uprawniona może również upoważnić zakład pogrzebowy do otrzymania całości lub części świadczenia na jego rachunek bankowy. Takie rozwiązanie pozwala rozliczyć odpowiednią część kosztów organizacji pochówku.
Rodzina nie musi jednak korzystać z tej możliwości. Może samodzielnie złożyć dokumenty i otrzymać zasiłek na własny rachunek.
Przy organizacji pogrzebu w Raciborzu dobrze wcześniej omówić z zakładem pogrzebowym sposób wystawienia dokumentów i rozliczenia wydatków. Pozwoli to prawidłowo przygotować wniosek oraz uniknąć nieporozumień dotyczących wypłaty świadczenia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy partner życiowy zmarłego może otrzymać zasiłek pogrzebowy?
Tak, partner lub partnerka zmarłego może otrzymać zasiłek, jeżeli pokrył koszty pogrzebu i istnieje prawo do świadczenia. Osoba pozostająca w nieformalnym związku nie należy jednak z samego tego powodu do ustawowego katalogu członków rodziny. Otrzyma więc zwrot udokumentowanych wydatków, maksymalnie do 7000 zł.
Czy osoba bezrobotna może otrzymać zasiłek pogrzebowy?
Tak, osoba bezrobotna może otrzymać zasiłek pogrzebowy, jeżeli poniosła koszty pochówku i spełnia pozostałe warunki. Prawo do świadczenia nie wymaga, aby sam wnioskodawca był zatrudniony. Znaczenie ma przede wszystkim podstawa ubezpieczeniowa, z której wynika prawo do zasiłku.
Czy wysokość dochodów wpływa na przyznanie zasiłku?
Nie, zasiłek pogrzebowy z ZUS i KRUS nie zależy od dochodów osoby składającej wniosek. Przepisy nie przewidują kryterium dochodowego. Wysokość świadczenia zależy od uprawnień wnioskodawcy, poniesionych kosztów i ewentualnego udziału innych osób w finansowaniu pogrzebu.
Czy zasiłek pogrzebowy przysługuje po martwym urodzeniu dziecka?
Tak, rodzice mogą otrzymać zasiłek pogrzebowy po martwym urodzeniu dziecka, jeżeli spełniają ustawowe warunki i ponieśli koszty pochówku. Od 2026 roku brak aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu nie wyklucza ubiegania się o świadczenie. W określonych sytuacjach wystarczy karta zgonu lub odpowiednie zaświadczenie medyczne, niezależnie od czasu trwania ciąży.
Czy można odwołać się od odmowy wypłaty zasiłku pogrzebowego?
Tak, od decyzji odmownej ZUS można odwołać się do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję, w ciągu miesiąca od jej otrzymania. Postępowanie odwoławcze jest wolne od opłat sądowych.

